Ik was graag naar de vakschool geweest om een stiel te leren. Maar daar was geen sprake van. We moesten en we zouden in het vlas werken.

(Roger Naert, °1939)

Een jeugd in het vlas

De school van de vlasser

De scholing van de vlasser stond helemaal in het teken van zijn toekomstige functie op het bedrijf. Lag er voor hem enkel een taak als vlasbewerker in het verschiet, dan bleef zijn opleiding vaak beperkt tot de lagere school. Een extra paar handen kwam immers altijd van pas op het ouderlijke bedrijf.

De kinderen van botenkopers of verzenders, beroepen met een zeker aanzien, kregen het voorrecht school te lopen in het college. Dit privilege ontrok hen echter niet aan hun arbeidsplicht. Bij hun thuiskomst werden ook zij meteen ingezet in de magazijnen en botenkamers. En wanneer vader de tijd rijp achtte, trad zoonlief voltijds in dienst van de firma. Pas in 1953 zou de leerplicht verlengd worden tot 15 jaar.

Nogal wat kinderen van vlassers werden voor een aantal maanden naar een Waals college gestuurd. In functie van de aankoop van vlas in Wallonië of Normandië, was een goede kennis van de Franse taal immers onontbeerlijk. Populaire instellingen waren onder meer het Collège Notre-Dame de la Tombe in Kain, de Ecole Sécondaire des Frères in Doornik, Saint-Ferdinand in Jemappes en zelfs het Collège Saint-Vincent in het verre Zinnik.

Er werd ook geregeld technische bijscholing voor de vlassers ingericht.  Al voor de Tweede Wereldoorlog organiseerde het Vlasverbond dergelijke avondcursussen. In 1932 verkreeg de Hogere Technische School van Kortrijk de machtiging om het diploma van technisch ingenieur in de vlas- en linnentechniek uit te reiken. Onder impuls van de jonge vlasserproost E.H. Valeer Deschacht werd de opleiding van de vlassers na de oorlog verder op punt gezet. Als grote bezieler van het Centrum voor Opleiding van Handel en Ambacht (COHA), het latere Vormingsinstituut, zou hij een vooraanstaande rol spelen in de begeleiding van het reconversieproces.

Een jeugd in het vlas

Van vader op zoon

De school van de vlasser

Vlas en oorlog

Arbeidsomstandigheden

Handel en vlasmarkt

Vlasbeurs

Sociaal leven

Neergang en reconversie

 

Getuigenissen