Na de hoogmis op zondag gingen de vlassers napraten op café. Iedereen beaamde luidop dat het nog veel te vroeg was om vlas te gaan kopen bij de boeren. Het wachten zou immers een gunstige invloed hebben op de aankoopprijs. Maar s’ anderdaags, tussen de vlaschaarden, liepen de vlassers elkaar bijna builen!

(Mariëtte Peirs, °1935)

Handel en vlasmarkt

Naar de vlasschaarden

Tegen het einde van de lente trokken de vlassers op pad om vlas te kopen. Meestal werd een partij vlas op de vlaschaard gekocht voor het slijten. Dat was een groot risico, daar wispelturige weergrillen tijdens het slijten of het drogen de waarde van het vlas fors konden doen dalen. Maar de angst voor onverwachte mededinging van andere kopers maakte de vlassers ongedurig. Anderen wachtten toch liever tot het vlas gesleten en gedroogd was, vooraleer met behulp van een weegbrug een prijs te bepalen. Het vlas werd steeds “op voet” (per hectare) of op gewicht gekocht. Soms kon dat een wezenlijk prijsverschil opleveren.

De kleine vlassers kochten hun vlas meestal in de wijde omgeving van de Leiestreek. Zo stonden de dorpen Gottem en Grammene, in de buurt van Deinze, bekend omwille van hun kwaliteitsvlas. Anderen trokken verder, naar Henegouwen, Haspengouw of de Westhoek. Wie kon ging ook een kijkje nemen over de grens: vooral de uitgestrekte vlaschaarden van Normandië waren erg in trek. Ook Friesland, Zeeland en Flevoland genoten een goede reputatie. Een enkele keer werd er vlas uit meer exotische gebieden naar de Leie verscheept: uit Egypte, Tsjechië of Oekraïne.

Bij hun bezoeken aan een vlasstreek, zeker in den vreemde, deden de vlassers meestal een beroep op een “courtier” die de regio op zijn duimpje kende. Deze “vlasfacteur”, meestal een vlotte babbelaar, trad op als een soort makelaar en verdiende een aardig percentje op de verkoop. In Normandië ging het gekochte vlas vervolgens, na het slijten, de trein op en werd in de dorpsstationnetjes aan de Leie afgeleverd.

Een jeugd in het vlas

Vlas en oorlog

Arbeidsomstandigheden

Handel en vlasmarkt

Naar de vlasschaarden

De botenkamers en de vlasmarkt

De verzendhuizen en de aftel

Vlasbeurs

Sociaal leven

Neergang en reconversie

 

Getuigenissen